پیش‌بینی سازگاری زناشویی براساس سبک‌های دلبستگی همسران جانباز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری عمومی، گروه روان‌شناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

2 استاد دانشگاه تهران

3 استادیار،گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

4 دانشیار گروه روان‌سنجی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

مقدمه: باتوجه‌به مشکلات روانی و جسمی جانبازان و آثار آن در زندگی زناشویی، بررسی عوامل مرتبط با سازگاری همسران جانباز که فشارهای ویژه‌ای را  متحمل می‌شوند، حائز اهمیت است. پژوهش حاضر به بررسی نقش پیش‌بینی‌کنندگی سازگاری زناشویی براساس سبک‌های دلبستگی همسران جانباز می‌پردازد.
روش: این پژوهش از نوع توصیفی  همبستگی است که  از اطلاعات به‌دست‌آمده از  200 همسر جانباز  به روش نمونه‌گیری دردسترس انجام شد. ابزار مورد پژوهش شامل پرسشنامه سازگاری زناشویی (DAS) و پرسشنامۀ سبک دلبستگی بزرگسالان ‌هازن و شیور، (1987) بود. برای تحلیل داده‌های آماری از ضریب پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده شده است.
یافته‌ها: نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد که بین اجتناب و اضطراب (مؤلفه‌های دلبستگی) با سازگاری زناشویی، رابطه‌ای منفی و بین سازگاری و دلبستگی ایمن، رابطه مثبتی وجود دارد.
نتیجه‌گیری: براساس نتایج این پژوهش می‌توان در مشاوره‌های قبل از ازدواج با تعیین سبک دلبستگی، میزان سازگاری زناشویی را در زوجین پیش‌بینی کرد و درصورت نیاز آموزش‌های لازم را ارائه نمود تا در زندگی، رضایت و سازگاری بیشتری حاصل شود. همچنین در مشاوره‌های خانواده نیز می‌توان با بررسی سبک دلبستگی و ارائه مداخلات درمانی برای سبک‌های دلبستگی غیرایمن، میزان سازگاری را ارتقا داد.

کلیدواژه‌ها


احمدی نوده، خدابخش؛ رشادت، محمود؛ کرمی، علامرضا و انیسی، جعفر (1388)،  PTSD در همسران جانبازان شیمیایی سردشت، فصلنامه علوم رفتاری. (3) 3: 199- 195.

اصغری‌نژاد، مهناز و  دانش، عصمت (1384)، رابطه سبک‌های دلبستگی با میزان شادکامی و توافق در مسائل زناشویی در دانشجویان زن متأهل دانشگاه، تازه‌ها و پژوهش‌ها، جلد 4، شماره 14.

بشارت، محمدعلی (1390)، بررسی رابطه سبک‌های دلبستگی با مشکلات زناشویی در زوج‌های نابارور، فصلنامه تازه‌های روان درمانی، سال 5 شماره 20:20-17.

رایس‌،‌ فیلیپ (1388)، رشد انسان، روان‌شناسی از تولد تا مرگ،‌ ترجمه‌ مهشید فروغان،‌ تهران: انتشارات ارجمند.

سلیمی، سیدحسین؛ آزاد مرزآبادی، اسفندیار؛ امیری، ماندانا و تقوی، محمدرضا (1387)، ابعاد رضایت زناشویی در همسران جانباز،  فصلنامه اندیشه‌های نوین تربیتی 4 (4): 55-72.

شاکر، علی؛ فتحی آشتیانی، علی و مهدویان، علی‌رضا (1390)، بررسی رابطه سبک‌های دلبستگی و سلامت روانی با سازگاری زناشویی در زوجین، مجله علوم رفتاری، دوره 5 شماره2: 184-179.

لوله‌آور، رشوند (1394)، تحولات خانواده در ایران باتکیه‌بر رویکرد افول خانواده، کنفرانس بین‌المللی پژوهش در علوم رفتاری و اجتماعی.

مجاهد، عزیزالله و همکاران (1390)، بررسی مقایسه‌ای وضعیت سلامت روانی همسران شهدا و جانبازان شهر زاهدان، افق دانش، فصلنامه دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گناباد، دوره 17، شماره3.

مشایخ، مریم (1390)، تدوین الگویی برای خانواده تاب‌آور جانباز برمبنای  مصائب انسانی، رساله دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران.

مطلب، زهرا و حمیدی‌پور، رحیم (1396)، رابطه سبک‌های دلبستگی و راهبردهای مقابله با استرس با سازگاری زناشویی، مجله اصول بهداشت روانی، دوره 19، شماره 3: 116-125.

مظاهری، علی ( 1379)، نقش دلبستگی بزرگسالان در کنش‌وری ازدواج، مجله روان‌شناسی، شماره 15: 319-286.

منطقی، علی؛ حبرانی، پریا؛  ثمری، علی‌اکبر و حیدری، اعظم‌السادات (1389)، سطح هیجان ابرازشده افسردگی و فشار روانی مراقبت در همسران جانبازان بستری در بخش روانپزشکی  و ارتباط آن با میزان بستری مجدد، فصلنامه اصول بهداشت روانی، شماره پیاپی 45: 410-419.

میرزمانی، سیدمحمد و محمدی، محمدرضا (1382)، اثرات بیماری‌های اعصاب و روان، تهران: پژوهشکده مهندسی و علوم پزشکی جانبازان.

وفایی، طیبه؛  خسروی، صدرالله و معین، لادن (1388)، مقایسه الگوهای ارتباطی همسران جانباز با همسران افراد عادی، فصلنامه طب جانباز، سال دوم، شماره 5.