شناسایی و تبیین پیشران‌های جنگ شناختی موثر بر سیستم‌های فرماندهی و کنترل در نبردهای آینده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری آینده‌پژوهی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین و مدرس دانشگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء، تهران، ایران

2 عضو هیئت علمی و دانشیار دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.

3 عضو هیئت علمی و استادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.

چکیده

جنگ شناختی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابعاد نبردهای آینده، ماهیت سیستم‌های فرماندهی و کنترل را متحول کرده و با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، بر فرآیندهای تصمیم‌گیری و ادراک انسانی تأثیر می‌گذارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین پیشران‌های جنگ شناختی که مؤثر بر سیستم‌های فرماندهی و کنترل در نبردهای آینده هستند، انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی از مطالعات اسنادی، کتابخانه‌ای و نشست‌های تخصصی بوده که طی آن 80 عامل کلیدی مرتبط با جنگ شناختی از طریق مرور سیستماتیک شناسایی شد. سپس، این عوامل با استفاده از نظرات تخصصی 21 خبره و صاحب‌نظر در حوزه نظامی و آینده‌پژوهی مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت به 12 پیشران اصلی دسته‌بندی شد و استفاده از روش کداس فازی و تعیین هفت معیار ارزیابی پیشران‌های نهایی اولویت‌بندی شدند. نتایج نشان داد که "جنگ شناختی مبتنی بر تعاملات سایبری فرد به فرد" با نمره 0.60 رتبه نخست و پس از آن "جنگ شناختی مبتنی بر شبیه‌سازی‌های اخلاقی و روانی" و "استفاده از هوش جمعی در تصمیم‌گیری جنگ شناختی" به‌ترتیب در رتبه‌های دوم و سوم قرار گرفت. همچنین، پیشران‌هایی مانند "سیستم‌های فرماندهی مبتنی بر پردازش‌های کوانتومی" و "ترکیب جنگ شناختی با داده‌های بیومتریک" در رتبه‌های پایین‌تر جدول قرار گرفتند. یافته‌های این پژوهش نشان داد فناوری‌های نوظهور، خصوصاً هوش مصنوعی، بلاک‌چین و پردازش‌های کوانتومی، نقش تعیین‌کننده‌ای در آینده جنگ شناختی و سیستم‌های فرماندهی و کنترل خواهند داشت. این نتایج می‌تواند به سیاست‌گذاران و فرماندهان نظامی در اتخاذ راهبردهای نوین برای مقابله و بهره‌گیری از جنگ شناختی در میدان نبردهای آینده کمک کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Identifying and explaining cognitive warfare drivers affecting command and control systems in future battles

نویسندگان [English]

  • Khalil Koulivand 1
  • aziz nasirzadeh 2
  • Amir Houshang Khadem Daghigh 3
1 Ph.D. graduate in Foresight from Imam Khomeini International University, Qazvin, and lecturer at Khatam al-Anbiya Air Defense University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor and Faculty Member, Command and Staff University of the Islamic Republic of Iran Army, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor and Faculty Member,, Command and Staff University of the Islamic Republic of Iran Army, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Cognitive warfare, as one of the most important aspects of future battles, has transformed the nature of command and control systems and, by utilizing new technologies, affects decision-making processes and human perception. The present study was conducted with the aim of identifying and explaining the drivers of cognitive warfare that are effective on command and control systems in future battles. The research method was a combination of documentary, library studies, and expert meetings, during which 80 key factors related to cognitive warfare were identified through a systematic review.Then, these factors were examined using the expert opinions of 21 experts and experts in the field of military and futures studies and finally categorized into 12 main drivers and prioritized using the fuzzy CODAS method and determining seven criteria for evaluating the final drivers. The results showed that "cognitive warfare based on person-to-person cyber interactions" ranked first with a score of 0.60, followed by "cognitive warfare based on moral and psychological simulations" and "using collective intelligence in cognitive warfare decision-making" in second and third places, respectively. Also, drivers such as "command systems based on quantum processing" and "combining cognitive warfare with biometric data" ranked lower in the table.The findings of this study showed that emerging technologies, especially artificial intelligence, blockchain, and quantum processing, will play a decisive role in the future of cognitive warfare and command and control systems. These results can help policymakers and military commanders adopt new strategies to counter and exploit cognitive warfare on the battlefield of the future.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Driving Forces
  • Cognitive warfare
  • Command and Control Systems
  • Future Battles
  • Fuzzy CODAS

مراجع

آروند، حمید. انگزی، احدالله. و حیاتی، محمد. (1402). طراحی و ارزیابی اثربخشی مداخلات شناختی رفتاری برای ارتقاء تاب‌آوری شناختی نیروهای نظامی. روان‌شناسی نظامی، 14(1)، 117-150. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25885162.1402.14.53.6.5
اقدامی تطفی، داریوش و رضایی کلده، مهدی . (1403). تدوین راهبردهای مقابله با جنگ شناختی مردم محور. راهبرد دفاعی، 22(85)، 81-104.
حسن‌پور، حسین. و حسینی، سید محسن. (1403). طراحی مدل دوفرآیندی جنگ شناختی ارزشی با رویکرد هیجانی در جامعه. روانشناسی نظامی، 15(2)، 91-117. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25885162.1403.15.2.4.8
حیدری، عبدالمجید (1399)، بررسی چارچوب جنگ شناختی. دوفصلنامه مطالعات عملیات روانی، 51(2)، 35-52.
ذاکری، محمد. کاظم زاده، علی. و باقری، نسرین. (1396). بررسی تأثیر دوره‌های آموزشی مدیریت استرس بر توسعۀ مهارت مدیریت استرس کارکنان یک مرکز صنایع نظامی. روانشناسی نظامی، 7(28)، 15-28. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25885162.1395.7.28.2.2
سعادتمند، حسین. طاهری روزبهانی، محمد. پیری زمانه، مسلم. و قدمی، کاوه. (1403). راهکارهای آینده پژوهانه مقابله با جنگ شناختی غرب علیه جمهوری اسلامی ایران. مطالعات راهبردی بسیج، 27(102)، 97-136.
سلطانی، فرزاد. محمدی منفرد، حسن. و جاودانی مقدم، مهدی. (1401). بررسی کاربرد جنگ شناختی در حوزه‌های عملیاتی سازمان ناتو. فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی ج.ا.ایران، 6(4)، 153-178.
شهنازی، روح اله. و پناهی، مجتبی . (1402). شناسایی سوگیری‌های شناختی تأثیرگذار بر تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران در پروژه‌های سرمایه‌گذاری شهری. اقتصاد شهری، 8(2)، 27-44.
عین القضاتی، علیرضا . (1394). نقش فناوری شناختی در همگرایی و ارتقاء توان دفاعی ج.ا.ا. امنیت ملی، 5(17)، 39-72.
غفاری، بهزاد. (1398). تبیین نقش فرماندهی و کنترل در برترسازی و ارتقای توان رزمی پدافند هوایی. فرماندهی و کنترل، 3(4 )، 108-127.
کشاورز، محمود. (1403)، راهبرد دشمن در جنگ شناختی در عرصه حاکمیتی، نشریه مطالعات ملی، 25(2)، 159-180
کولیوند، خلیل. لشگرآرا، حامد، ایجابی، ابراهیم. و انوشه، مرتضی . (1403). شناسایی پیشران‌های صنایع دفاعی جمهوری اسلامی ایران با رویکرد مواجه پیش‌دستانه با تهدیدهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ایی در افق 1407. فصلنامه مدیریت نظامی، 24(95)، 182-211.
محمدزهرایی، سپهر و لعل آسا، علی . (1395). تبیین نقش فن‌آوری‌های نوین اطلاعات و ارتباطات در برقراری دفاع و امنیت مطالعه موردی جمهوری اسلامی ایران. علوم و فنون نظامی، 12(35)، 69-89.
نوروزی، خلیل. و داودی، سیدسجاد. (1403). واکاوی جنگ‌ شناختی غرب علیه ایرانیان در حوزه دریایی و راهبردهای آینده. روانشناسی نظامی، 15(2)، 11-36. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25885162.1403.15.2.1.5
 
Ain al-Qudati, A. (2015). The role of cognitive technology in the convergence and enhancement of defense capabilities of the Islamic Republic of Iran. National Security, 5(17), 39-72, [In Persian].
Al Masaeid, T., Alzoubi, H. M., Ghazal, T. M., Alshurideh, M., Al-Dmour, N. A., & Sattar, O. (2022). Futuristic design & development of learning management system including psychological factors resolution. Journal for ReAttach Therapy and Developmental Diversities, 5(SpecialIssue2), 176-188.‏
AlShaikh, M., Alsemaih, W., Alamri, S., & Ramadan, Q. (2024). Using supervised learning to detect command and control attacks in IoT. International Journal of Cloud Applications and Computing (IJCAC), 14(1), 1-19.‏
Arvand, H. Angzi, A. & Hayati, M. (1402). Design and evaluation of the effectiveness of cognitive behavioral interventions to enhance the cognitive resilience of military forces. Military Psychology, 14(1), 117-150, https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25885162.1402.14.53.6.5 [In Persian].
Basholli, F. (2022). Cyber warfare, a new aspect of modern warfare. International Scientific Journal Security & Future, Publisher: Scientific Technical Union of Mechanical Engineering Industry-4.0, 5(2), 72-75.‏
Brittain-Hale, A. (2023). Clausewitzian Theory of War in the Age of Cognitive Warfare. The Defense Horizon Journal.‏
Claverie, B., & Du Cluzel, F. (2022). “Cognitive warfare”: The advent of the concept of “cognitics” in the field of warfare. Cognitive Warfare: the future of cognitive dominance, 2-1.‏
Danyk, Y., & Briggs, C. M. (2023). Modern cognitive operations and hybrid warfare. Journal of Strategic Security, 16(1), 35-50.‏
Eghadami Tafati, D. and Rezaei Kaldeh, M. (2014). Developing strategies to counter people-centered cognitive warfare. Defense Strategy, 22(85), 81-104, [In Persian].
Fan, J., Yuan, Y., & Wu, M. (2025). Railway Transportation Scheme Selection Based a CODAS-COPRAS Method in Triangular Dense Fuzzy Linguistic Term Lock Environment. International Journal of Fuzzy Systems, 27(2), 307-325.
Fang, F., Liu, S., Basak, A., Zhu, Q., Kiekintveld, C. D., & Kamhoua, C. A. (2021). Introduction to game theory. Game theory and machine learning for cyber security, 21-46.‏
Ghaffari, B. (2019). Explaining the role of command and control in enhancing and improving the combat capability of air defense. Command and Control, 3(4), 108-127, [In Persian].
Gombar, M. (2025). Algorithmic Manipulation and Information Science: Media Theories and Cognitive Warfare in Strategic Communication. European Journal of Communication and Media Studies, 4(2), 1-11.‏
Hassanpour, H. and Hosseini, S.M. (2014). Designing a two-process model of value-based cognitive warfare with an emotional approach in society. Military Psychology, 15(2), https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25885162.1403.15.2.4.891-117, [In Persian].
Heydari, A (2010), A study of the cognitive warfare framework. Psychological Operations Studies Bi-Quarterly, 51(2), 35-52, [In Persian].
Kannan, J., Jayakumar, V., & Pethaperumal, M. (2025). Advanced fuzzy-based decision-making: the linear diophantine fuzzy CODAS method for logistic specialist selection. Spectrum of Operational Research, 2(1), 41-60.‏
Keshavarz, M. (1403), The enemy's strategy in cognitive warfare in the realm of governance, Journal of National Studies, 25(2), 159-180, [In Persian].
Kolivand, K. Lashgarara, H. Ijabi, E. and Anousheh, M. (2014). Identifying the drivers of the defense industries of the Islamic Republic of Iran with an approach to proactively confronting regional and trans-regional threats in the horizon of 2014. Military Management Quarterly, 24(95), 182-211, [In Persian].
Marsili, M. (2023). Guerre à la Carte: Cyber, information, cognitive warfare and the metaverse. Applied Cybersecurity & Internet Governance, 2(1), 1-11.‏
Mohammad Zahraei, S. and Lal-Asa, A. (1395). Explaining the role of new information and communication technologies in establishing defense and security: a case study of the Islamic Republic of Iran. Military Sciences and Techniques, 12(35), 69-89, [In Persian].
Morabito, D. (2021). National Security and the Third-Road Threat: Toward a Comprehensive Theory of Information Warfare. Air & Space Power Journal, 35(3), 19-39.‏
Muñoz Plaza, F., Sotelo Monge, M. A., & Gonzalez Ordi, H. (2023, August). Towards the Definition of Cognitive Warfare and Related Countermeasures: A Systematic Review. In Proceedings of the 18th International Conference on Availability, Reliability and Security (pp. 1-7).‏
Naguib, D. K. (2024). Radical War and Cognitive Warfare: A Case Study of the 2021 Israel-Hamas Conflict (Doctoral dissertation).‏
Norouzi, K. and Davoudi, S.S. (2014). Analysis of the West's cognitive warfare against Iranians in the maritime domain and future strategies. Military Psychology, 15(2), 11-36, https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25885162.1403.15.2.1.5 [In Persian].
Rahbar, A. (2024). Semantic system of cognitive warfare and coping strategies. Cognitive research of political studies, 1(2), 1-25.‏
Reczkowski, R., & Lis, A. (2022). Cognitive Warfare: what is our actual knowledge and how to build state resilience?. Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka, 48(3), 51-61.‏
Saadatmand, H. Taheri R.M. Pirizamaneh, M. and Ghadami, K. (1403). Future-oriented strategies for confronting the West's cognitive warfare against the Islamic Republic of Iran. Strategic Studies of the Basij, 27(102), 97-136, [In Persian].
Shehnazi, R. and Panahi, M. (1402). Identifying cognitive biases affecting investors' decision-making in urban investment projects. Urban Economics, 8(2), 27-44, [In Persian].
Sim, J. H., Yang, S. I., & Lee, J. Y. (2024). A Study on Cognitive Warfare Implementation Methods Based on Analysis of Recent War Cases. The Journal of the Convergence on Culture Technology, 10(5), 195-200.
Soltani, F. Mohammadi M.H. and Javadani Moghadam, M. (2013). A study of the application of cognitive warfare in NATO operational areas. Strategic Environmental Quarterly, Iranian Journal of Strategic Studies, 6(4), 153-178, [In Persian].
Taleb, T., Sehad, N., Nadir, Z., & Song, J. (2022). VR-based immersive service management in B5G mobile systems: A UAV command and control use case. IEEE Internet of Things Journal, 10(6), 5349-5363.‏
Zakeri, M. Kazemzadeh, A. & Bagheri, N. (2017). Studying the effect of stress management training courses on the development of stress management skills of employees of a military industrial center. Military Psychology, 7(28), 15-28, https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25885162.1395.7.28.2.2 [In Persian].
روانشناسی نظامی
دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 62
شماره پیاپی 62، فصلنامه تابستان
آبان 1404
صفحه 83-113

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 07 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری: 26 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش: 21 آبان 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار