آینده پژوهی تحولات خانواده های ایرانی با ارایه رویکرد عملی تحکیم خانواده مبتنی بر نظریات ایرانی- اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده روان شناسی بالینی، واحد بین الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران.

2 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهر قدس، تهران، ایران

3 استادیار، گروه روان شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

چکیده

هدف این مطالعه آینده پژوهی تحولات خانواده­های ایرانی با تمرکز بر ارایه رویکرد عملی مبتنی بر بافت فرهنگی ایرانی- اسلامی بود. جامعه آماری این مطالعه  کلیه اطلاعات از کتابخانه­ها، مرکز اسناد و اطلاعات مکتوب، مجلات علمی و رسانه های دیجیتالی بود. حجم نمونه این مطالعه براساس بنیان و ماهیت تحیقات کیفی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه داشت. بنابراین تا زمانی که محقق با بررسی منابع و اطلاعات موجود صاحبنظران، گروه متخصصان، روحانیون، سیاسیون، مشاوران خانواده به اشباع نظری دست یافت نمونه گیری ادامه داشت. روش نمونه گیری در این مطالعه غیرتصادفی بود. در مرحله تحلیل داده‌ها، از روش‌های تحلیل روند، برون‌یابی آینده‌ها  و تحلیل محتوای کیفی با کمک نرم­افزار MAXQDA استفاده شد. در تجزیه و تحلیل اطلاعات، از روش تحلیل و برون یابی روند استفاده شد که مبتنی بر آینده ای محتمل و ارائه آینده ای بدیل است. تحلیل مصاحبه ها و بررسی متون به گسترش فرهنگ مادی گرایی در خانواده، انحطاط و تضعیف تدریجی ارزشهای خانوادگی، جانشینی سبک زندگی غربی به جای سبک زندگی اسلامی، تخریب جایگاه و ساختار خانواده بر اثر مدرنیزاسیون، افزایش عدم پایبندی به موازین و ارزشهای اخلاقی، گسترش گفتمان ناکارآمدی خانواده، افزایش میل و گرایش عمومی به طلاق، اختلال در انتقال ارزشها و الگوسازی ارزشی در خانواده، فاصله گرفتن از خانواده آرمانی و متعادل، تعمیق ناآگاهی از اصول و قواعد اصلی زندگی مشترک و  از بین رفتن میل و رغبت به تشکیل یا حفظ زندگی منتهی شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Future Research on the Developments of Iranian Families by Presenting a Practical Approach to Strengthening the Family Based on the Iranian-Islamic Approach

نویسندگان [English]

  • fariborz behzadian 1
  • mohsen jadidi 2
  • saba hassanvandi 3
1 PhD student, Faculty of Clinical Psychology, Kish International Branch, Islamic Azad University, Kish, Iran
2 Associate Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University, Shahr-e-Quds Branch, Tehran, Iran.
3 استادیار، گروه روان شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده [English]

The aim of this study was to study the future of Iranian family developments, focusing on providing a practical approach based on the Iranian-Islamic cultural context. The statistical population of this study will be all information from libraries, written documents and information centers, scientific journals, and digital media. The sample size of this study will continue based on the basis and nature of qualitative research until theoretical saturation is reached. Therefore, sampling was completed until the researcher achieved theoretical saturation by reviewing the existing sources and information of experts, groups of specialists, clerics, politicians, and family counselors. Sampling method In this non-random study, in the data analysis stage, trend analysis, future extrapolation, and qualitative content analysis methods were used. In analyzing the information, trend analysis and extrapolation methods were used, which are based on a probable future and presenting an alternative future. Analysis of interviews and review of texts led to the spread of materialistic culture in the family, the gradual decline and weakening of family values, the replacement of the Western lifestyle with the Islamic lifestyle, the destruction of the status and structure of the family due to modernization, the increase in non-adherence to moral standards and values, the spread of the discourse of family inefficiency, the increase in the general desire and tendency to divorce, the disruption of the transmission of values ​​and value modeling in the family, distancing from the ideal and balanced family, the deepening of ignorance of the main principles and rules of living together, and the loss of the desire and enthusiasm to form or maintain a life.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Futures Studies
  • Strategic Policies
  • Family Strengthening
  • Iranian-Islamic Approach

مراجع

آقازاده، محرم. (1403). مهارت های زندگی برای دختران، تهران: سازمان بهزیستی کشور.
آزاد ارمکی، تقی. (1403). تغییرات، چالش ها و آینده خانواد ایرانی، ج 1، تهران: تیسا.
امینی، ابراهیم. (1399). انتخاب همسر. ج 1، تهران: موسسه انتشارات امیرکبیر.
برنادز، جان. (1390). درآمدی بر مطالعات خانواده؛ ترجمه حسین قاضیان، ج 3، تهران: نشر نی.
پدرام، عبدالرحیم و دیگران. (1388). آینده پژوهی؛ مفاهیم و روش ها. ج 1، تهران: موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی، مرکز آینده پژوهی علوم و فناوری دفاعی.
جلالی وند، عباس و عبدالرحیم، پدارم. (1393). مقدمه ای بر آینده پژوهی: آشنایی با آینده پژوهی؛ ج 1، تهران: موسسه آموزش و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
جعفری، محمدتقی. (1399). فرهنگ پیرو، فرهنگ پیشرو. ج 1، تهران: موسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
حاجیانی، ابراهیم. (1399). خانواده ایرانی: چالش ها و راهبردها، ج 1، تهران: مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرکز تحقیقات استراتژیک.
حسینی بیرجندی، مهدی. (1393). مشاوره در آستانه ازدواج. ج 4، تهران: آوای نور.
چیل، دیوید. (1394). خانواده ها دردنیای امرزو؛ ترجمه محمد مهدی لبیبی؛ ج 2، تهران: نشر افکار.
روحانی، حسن. (1388). اندیشه های سیاسی اسلام، ج 3، تهران، کمیل.
ساروخانی، باقر. (1398). طلاق: پژوهشی در شناخت واقعیت و عوامل آن. ج 2: تهران: دانشگاه تهران، موسسه انتشارات و چاپ.
طاهری، حبیب الله. (1399). سیری در مسائل خانواده. ج 4، تهران: موسسه انتشارات امیرکبیر، شرکت چاپ و نشر بین الملل.
نیلی پور، مهدی. (1403). خانواده مهدوی، اصفهان: انتشارات مرغ سلیمان.
هاشمی، مولود. (1399). بررسی نمودهای عرفی شدن دین در سبک زندگی جوانان شهر اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد، اصفهان: دانشگاه اصفهان.
Boss, P. (2024). Family stress. In Encyclopedia of quality of life and well-being research (pp. 2422-2429). Cham: Springer International Publishing.
Claussen, A. H., Holbrook, J. R., Hutchins, H. J., Robinson, L. R., Bloomfield, J., Meng, L., ... & Kaminski, J. W. (2024). All in the family? A systematic review and meta-analysis of parenting and family environment as risk factors for attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) in children. Prevention Science, 25(Suppl 2), 249-271.
Grasmeijer, A. J., Gomez‐Baya, D., Camacho, C., & Mendoza‐Berjano, R. (2024). The association between family dynamics and Positive Youth Development in secondary education students. Scandinavian Journal of Psychology.
Li, H., & Li, M. (2024). Adaptive changes to Korean vernacular houses in Northeast China: the influence of changing family patterns on spatial capacity. Open House International.
Hidayah, O. N., Zain, M. F., & Ma’rifah, A. (2024). Reconstruction of Islamic Family Law: Analyzing Marital Issues Through Multimedia. Interdisciplinary Journal of Social Science and Education (IJSSE), 1-10.
Vertel, A., Korolenko, V., Shapovalova, O., & Bereziuk, T. (2024). The role of the family in the education and upbringing of children. Cadernos de Educação Tecnologia e Sociedade, 17(se1), 54-64.
Liu, Y., Qin, G., Shi, Z., Chen, Z., Yang, C., Huang, X., ... & Long, M. (2025). Sundial: A family of highly capable time series foundation models. arXiv preprint arXiv:2502.00816.
Wood, B. M., Dzamba, M., Fu, X., Gao, M., Shuaibi, M., Barroso-Luque, L., ... & Zitnick, C. L. (2025). Uma: A family of universal models for atoms. arXiv preprint arXiv:2506.23971.
Vogler, M., Braun, Y., Smith, V. M., Westhoff, M. A., Pereira, R. S., Pieper, N. M., ... & Dyer, M. J. (2025). The BCL2 family: from apoptosis mechanisms to new advances in targeted therapy. Signal Transduction and Targeted Therapy, 10(1), 91.
Roman, N. V., Balogun, T. V., Butler-Kruger, L., Danga, S. D., Therese de Lange, J., Human-Hendricks, A., ... & Olabiyi, O. J. (2025). Strengthening family bonds: A systematic review of factors and interventions that enhance family cohesion. Social Sciences, 14(6), 371.
Kumar, D., & Ratten, V. (2025). Artificial intelligence and family businesses: a systematic literature review. Journal of Family Business Management, 15(2), 373-392.
روانشناسی نظامی
دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 65
شماره پیا پی 65 بهار 1405
اردیبهشت 1405
صفحه 125-143

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 08 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری: 02 اسفند 1404
  • تاریخ پذیرش: 08 اسفند 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار