ارائه مدل ارتباطی بین اعتیاد به فضای مجازی و ناگویی خلقی با نقش واسطه‌ای پرخاشگری در دانش آموزان دبیرستان های شاهد شیراز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان ایران، تهران، ایران

2 دکترای مشاوره، مدرس دانشگاه فرهنگیان شیراز، شیراز، ایران

3 کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت، مرودشت، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل ارتباطی بین اعتیاد به فضای مجازی و ناگویی خلقی با نقش واسطه ای پرخاشگری در دانش آموزان دبیرستان های شاهد شیراز  انجام شد. طرح حاضر، از نوع طرح همبستگی، از طریق تحلیل مسیر بود. در پژوهش حاضر، جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان در دبیرستانهای شاهد شیراز بود که به صورت تصادفی خوشه ای تعداد 260 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش شامل مقیاس ناگویی خلقی تورنتو توسط تیلور، بگبی و پارکر(1994)، آزمون اعتیاد به اینترنت یانگ(۱۹۹۸) و پرسش نامه پرخاشگری باس وپری(1992) بود. تجزیه و تحلیل داده ها با روش همبستگی‌ پیرسون از طریق تحلیل مسیر با استفاده از از نرم‌افزارهایSPSS ویراست 27 و AMOS ویراست 26 انجام شد. یافته ها نشان داد مدل ارتباطی بین اعتیاد به فضای مجازی و ناگویی خلقی با نقش واسطه ای پرخاشگری در دانش آموزان دبیرستان های شاهد شیراز  قابلیت ارائه داشته و از برازش مطلوبی برخوردار بود. همچنین نتایج نشان داد بین پرخاشگری و ناگویی خلقی(231/0) رابطه معناداری وجود دارد(001/0P<). اعتیاد به فضای مجازی با ناگویی خلقی(041/0) رابطه معناداری نداشت و اعتیاد به فضای مجازی با پرخاشگری رابطه مثبت معنادار داشت(001/0P<).

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Presenting a Model of Association between Cyberspace Addiction and Alexithymia with the Mediating role of Aggression in Students of Shahed High Schools in Shiraz

نویسندگان [English]

  • Ayatolah Karimi Baghmalek 1
  • Fatemeh Hooshyar 2
  • Mehran Hooshyar 3
1 Assistant professor, department of Education, Farhangian University, Tehran, Iran.
2 Doctor of Counseling, Lecturer, Shiraz University of Education, Shiraz, Iran
3 Master of Educational Management, Islamic Azad University, Marvdasht Branch
چکیده [English]

The present study aimed to present a model of association between cyberspace addiction and alexithymia with the mediating role of aggression in students of Shahed High Schools in Shiraz. The present design was a correlation design through path analysis. In the present study, the statistical population included all students in Shahed High Schools in Shiraz, of whom 260 were selected as a sample through cluster random sampling. The data collection tools in this study included the Toronto Alexithymia Scale by Taylor, Bagby, and Parker (1994), Young's Internet Addiction Test (1998), and Bass and Perry's Aggression Questionnaire (1992). Data analysis was performed using the Pearson correlation method through path analysis using SPSS version 27 and AMOS version 26 software. The findings showed that the relationship model between cyberspace addiction and alexithymia with the mediating role of aggression in high school students of Shahed Shiraz was feasible and had a good fit. The results also showed that there is a significant relationship between aggression and alexithymia (0.231) (P<0.001). Cyberspace addiction had no significant relationship with alexithymia (0.041) and cyberspace addiction had a significant positive relationship with aggression (P<0.001).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cyberspace Addiction
  • Alexithymia
  • Aggression
مراجع فارسی
آدینه وند ، فرزانه، قره داغی، علی(1400). نقش تشخیصی سبک‌های والدگری در پیش‌بینی اعتیاد به اینترنت دانش آموزان پیشرفت های نوین در علوم رفتاری ، ۶(۵۴)،۹۸-۸۷.
اکبری بلوطبنگان، افضل، ارشادی منش، سودابه، عبدپور، فاطمه(1403).  ارائه مدل حرمت خود و اعتیاد به اینترنت در دانش‌آموزان مدارس متوسطه بر اساس قلدری مجازی با نقش میانجی‌گر ناگویی هیجانی مجله علوم روانشناختی ،23(135)،53-37.
بهرامی، فاطمه(1403). تاثیر آموزش هوش معنوی بر پرخاشگری و سلامت روان مادران دارای فرزند معلول. پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سیرجان.
بیانی، علی اصغر، اکبری، حمزه، تربتی نژاد، فرهاد، مقدم، زهرا. (1395). رابطه بین خودکارآمدی و فرسودگی تحصیلی با اعتیاد به اینترنت در دانشجویان پزشکی و دندان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گلستان، فصلنامه پیشگیری و سلامت، 2(5)، 43-52.
جوکار، مهران. (۱۴۰۱). آزمون مدل اعتیاد به اینترنت بر اساس جنبه‌های آسیب‌شناسی روانی، شخصیتی و شناخت اجتماعی با میانجیگری راهبردهای مقابله‌ای و انتظارات استفاده از اینترنت. رساله دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه رازی کرمانشاه.
حاتمی، زهره، حسنی، فریبا، کوچک انتظار، رویا، گلشنی، فاطمه. (1400). نقش واسطه ای تنظیم شناختی هیجان در رابطه با ناگویی خلقی و رفتار والدینی بر مبنای نگرش به خوردن در دانش آموزان دختر. فصلنامه علمی روشها و مدلهای روانشناختی, 12(45), 137-146.
حسین پور، رضا، ناصری، مریم، جمشیدی انگاس، محسن. (1394). بررسی اثربخشی آموزش گروهی مدیریت خشم بر پرخاشگری دانش آموزان دختر مدارس راهنمایی (مطالعه موردی: مدارس راهنمایی دخترانه یک شهرک نظامی در تهران). روانشناسی نظامی, 5(20)، 71-89.
حمیدی، فریده، مهدیه نجف آبادی، مجید، نمازیان نجف آبادی، ثمانه. (1394). بررسی رابطه بین اعتیاد به اینترنت و اهمال‌کاری تحصیلی در دانش آموزان متوسطه. فناوری های آموزشی در یادگیری, 1(3), 89-106.
ذوقی، لیلا. (1401). مدل اعتیاد به اینترنت براساس هوش فرهنگی، پنج عامل بزرگ شخصیت، و رفتارهای پرخطر، با میانجی‏گری تنظیم شناختی هیجان در دانشجویان. روان‌شناسی فرهنگی, 6(2), 184-207.
رحیمی کلیشادی، حسین(1403). اثربخشی زوج درمانی مبتنی بررویکرد ایماگوتراپی برهیجان مثبت نسبت به همسر، ناگویی خلقی و فرسودگی زناشویی در زوجین با تجربه خیانت زناشویی در شهر اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر.
رستمی ترزنق، مریم ، محمودی نیا، سعید ، بهرامی، محمود و رستمی ترزنق، محدثه (1404). پیش‌بینی اعتیاد دانش‌آموزان به شبکه‌های اجتماعی براساس اهمال‌کاری تحصیلی و طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه با درنظرگرفتن نقش میانجیگری ناگویی خلقی. نوآوری‌های آموزشی، 24(1)، 46-25.
شعبانپور، میترا، حسین پور، رضا. (1398). بررسی میزان تأثیر آموزش گروهی مدیریت خشم بر شادابی، سلامت روان و پرخاشگری دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه اول شاهد تهران. روانشناسی نظامی, 10(39), 27-41.
شیر افکن ، امیر حسین، نصرالهی ، اکبر، حسن زاده، رمضان(1399). رابطه بین اعتیاد به فضای مجازی با قلدری سایبری و بی موبایل هراسی در دانشجویان. فصلنامه فن آوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، 10(39)، 124-105.
عکاف زاده، غلامرضا(۱۴۰۳). اثربخشی مداخله قصه درمانی بر تکانشگری و کنترل خشم دانش آموزان مبتلا به اختلال رفتاری برون نمود. پایان نامه کارشناسی ارشد مشاوره مدرسه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تیران.
علوی، سیدسلمان، جنتی فرد، فرشته، مرآثی، محمدرضا. (1388). بررسی ویژگیهای روان سنجی پرسشنامه اعتیاد به اینترنت GPIUS در کاربران دانشجوی دانشگاههای شهر اصفهان در سال. مجازی، 1(1)، 38-50.
قاسمی، محمد حسین(1404). بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباطی والدین بر ابراز هیجان، ناگویی هیجانی و ایمنی هیجانی خانواده در دانش‌آموزان شهرستان فلاورجان. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مشاوره خانواده مؤسسه آموزش عالی فیض الاسلام خمینی شهر.
قلی پور، سمیه(1402).رابطه بین اعتیاد به فضای مجازی و بروز پرخاشگری در دانش آموزان شهر تهران،چهارمین همایش بین المللی روانشناسی، علوم تربیتی مطالعات اجتماعی و فرهنگی،همدان،https://civilica.com/doc/1976918
قنادزادگان, حسینعلی, سپاه منصور, مژگان, کوچک انتظار, رویا, صالحی, مهدیه. (1400). مدلیابی اعتیاد به اینترنت براساس حمایت اجتماعی با میانجی‌گری ناگویی خلقی در دانش آموزان. روان شناسی مدرسه و آموزشگاه، 10(2)، 137-119.
کیامرثی، آذر و آریاپوران، سعید (1394).  شیوع اعتیاد به اینترنت و رابطه‌ی آن با تعلل‌ورزی و پرخاشگری در دانش‌آموزان. روان شناسی مدرسه و آموزشگاه، 4(3)،85-67.
 کیانی، محمد و هژیریان، فاطمه و کیانی، عباس، 1401، بررسی رابطه ناگویی هیجانی و خلقی و پرخاشگری و مهارت مقابله با استرس در دانش آموزان، چهارمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی، تهران، https://civilica. com/doc/1530246
موسوی، سید اسماعیل، علیزاده چهار برج، طاهره، یاوری کرمانی، مریم، پور حسین, رضا. (1393). نقش ناگویی خلقی و ابراز گری هیجانی در پیش‌بینی علائم جسمانی سازی در جانبازان. روانشناسی نظامی, 5(19)، 19-28.
نصراللهی، بیتا، آقایی، وحیده(۱۴۰۱). مقایسه ی ناگویی هیجانی و راهبردهای تنطیم شناختی هیجان در افراد دارای نشانه های اختلال اضطراب فراگیر و اجتماعی، سوء مصرف مواد و افراد سالم. رویش روان شناسی; ۱۱(۴) :. ۲۱۷-۲۲۸.
ویسی،سعید ، دلقندی، علیرضا(1398). نقش ممیزی ویژگی های شخصیتی در تشخیص دانش آموزان دارای اعتیاد به اینترنت (آزمون سه مدل شخصیتی کاستا-مک کری، هگزاکو و جایگزین زاکرمن-کلمن). مجله پیشرفت های نوین در علوم رفتاری، 4(38)، 33-1.
مراجع لاتین
Akat, M. (2025). The Development and Initial Validation of the Very Short Form of the Short Dark Tetrad Scale: Its Links to Alexithymia, and Internet Trolling. Studia Psychologica, 67(2), 137-155.
Bibi, A., Mushtaq, A., Aurangzeb, W., Ahmed, S. Z., & Ahmad, M. (2025). Role of self-regulation in controlling cyber loafing and smartphone addiction: Reducing health risk at the university level. Journal of Education and Health Promotion, 14(1), 125.
Cima, M., Meulenbeek, K., Spagnuolo, F., Oosterink, F., Thijssen, S., Smeijers, D.,. . . & Loheide-Niesmann, L. (2025). A systematic review of the relationship between cortisol, testosterone, and aggression in children and adolescents. Aggression and Violent Behavior, 102051.
DAĞTEKİN, A., Cahit, N. U. R. İ., & BAĞLAMA, B. (2025). EXAMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN INTERNET ADDICTION AND AGGRESSIVE BEHAVIORS IN INDIVIDUALS WITH SPECIAL NEEDS (PARENTAL ASSESSMENT). Turkish International Journal of Special Education and Guidance & Counselling ISSN: 1300-7432, 14(1), 85-97.
Dai, B., Zheng, B., Dai, X., Cui, X., Yin, L., Cai, J.,. . . & Lin, D. (2025). Experience-dependent dopamine modulation of male aggression. Nature, 1-8.
Derbal, L., & Zekraoui, H. (2025). (Risk Factors in the Context of Cyber Addiction: Addiction to Social Media as a Model (A Field Study. Revue des Sciences Humaines & Sociales, 11(1), 127-142.‏
Fiedler, S. A., Lee, K. M., Nook, E. C., Lindquist, K. A., Gendron, M., & Satpute, A. B. (2025). Affective abstraction predicts variation in alexithymia, depression, and autism spectrum quotient. Emotion.
Hanhan, Y., Yang, Y., Porpulit, O., Melnichuk, I., & Synitska, Т. (2024). A study of cyber-addictions in Ukrainian youth. Amazonia Investiga, 13(78), 124-133.‏
Jackson, L. (2024). Aggression and its Interpretation. Taylor & Francis. ‏
Keating, C. T. (2024). Demystifying emotion-processing: autism, alexithymia, and the underlying psychological mechanisms(Doctoral dissertation, University of Birmingham).
Keating, C. T. (2024). Demystifying emotion-processing: autism, alexithymia, and the underlying psychological mechanisms(Doctoral dissertation, University of Birmingham).
Kniery, B. J. (2002). Examining the psychometric properties of the Toronto Alexithymia Scale-20 with a sample of domestic violence offenders. Indiana State University.
Li, L., Cai, J., Wang, C., Mu, Y. F., Deng, Z. Y., Deng, A. P., ... & Ran, M. S. (2025). The association between school bullying and internet addiction among adolescents: a moderated mediation model. Frontiers in Public Health, 13, 1502726.
Pramod, J. P., & Vanita, M. Exploring the Nexus Between Alexithymia, Nomophobia, Internet Addiction, and Smartphone Addiction in the Digital Era.
Preece, D. A., & Sikka, P. (2024). Alexithymia. In J. J. Gross & B. Q. Ford(Eds. ), Handbook of emotion regulation(3rd ed., pp. 233–241). The Guilford Press.
Preece, D. A., & Sikka, P. (2024). Alexithymia. In J. J. Gross & B. Q. Ford(Eds. ), Handbook of emotion regulation(3rd ed., pp. 233–241). The Guilford Press.
Preece, D. A., Mehta, A., Petrova, K., Sikka, P., Pemberton, E., & Gross, J. J. (2024). Alexithymia profiles and depression, anxiety, and stress. Journal of Affective Disorders,1-40.
Qiu, F., Tang, W., Hu, T., Lu, X., Wu, S., & Zhou, X. (2025). The association between alexithymia and internet addiction disorder in a large sample of Chinese undergraduates: the role of sexual assault experiences. Frontiers in Public Health, 13, 1510630.
Ran, J., Xu, J., Luo, D., Li, T., & Xu, J. (2025). Problematic internet use and aggression in Chinese middle school students: mediation effect of reality social connectedness. Frontiers in Public Health, 13, 1587400.
Rana, J., Gupta, S., Darzi, M. A., Amin, F., Hakak, I. A., & Khurshid, S. (2024). Alexithymia, cognitive distortion and internet addiction: moderating role of emotional intelligence. Psychological Reports, 00332941241287429.
Reis, M., Tomé, G., Ramiro, L., Coelhoso, F., & de Matos, M. G. (2025). Aggressive Behaviour and Its Relationship with Negative Events of Life Among Portuguese University Students, the Buss–Perry Aggression Questionnaire (AQ)—Reduced and Adapted Portuguese Version (AQ-RAPV). Youth, 5(1), 18.
Ribes-Inesta, E., & Bandura, A. (Eds.). (2024). Analysis of delinquency and aggression. Taylor & Francis. ‏
She, Y., & Li, L. (2025). The association between school bullying involvement and Internet addiction among Chinese Southeastern adolescents: a moderated mediation model with depression and smoking. Frontiers in Psychiatry, 16, 1557108.
Siann, G. (2024). Accounting for aggression: Perspectives on aggression and violence. Taylor & Francis. ‏
Tulasiewicz, J. R. (2024). When Good Things Go Sour: An Ethnography of an American Internet Addiction Rehab(Doctoral dissertation, UCL(University College London)).
Tulasiewicz, J. R. (2024). When Good Things Go Sour: An Ethnography of an American Internet Addiction Rehab(Doctoral dissertation, UCL(University College London)).
Wang, X., Sun, F., Geng, F., Chen, C., Wang, J., Wen, X., ... & Liu, H. (2025). The relationship between childhood trauma and internet addiction in adolescents with depression: the mediating role of insomnia and alexithymia. BMC psychiatry, 25(1), 298.
Young, K. S. (2009). Internet addiction test. Center for on-line addictions.
دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 66
شماره پیا پی 66 تابستان 1405
مرداد 1405
صفحه 53-84
  • تاریخ دریافت: 16 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری: 23 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش: 23 تیر 1405