اثربخشی درمان گروهی فعال‌سازی رفتاری بر کاهش علائم افسردگی، اجتناب شناختی ـ رفتاری خانواده‌های دانشجویان شاهد و ایثارگر

پاک نژاد, فرشته; سلیمی, معصومه; موحد زاده, بهرام; گله دار, نسیم; دین پرست, امید; عزیز محمدی, زهرا

اثربخشی درمان گروهی فعال‌سازی رفتاری بر کاهش علائم افسردگی، اجتناب شناختی ـ رفتاری خانواده‌های دانشجویان شاهد و ایثارگر

نویسندگان

فرشته پاک نژاد ¹

معصومه سلیمی ²

بهرام موحد زاده ³

نسیم گله دار ⁴

امید دین پرست ⁵

زهرا عزیز محمدی ⁶

¹ دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

² دانشگاه ازاد اسلامی ساوه

³ دانشگاه پیام نور، تهران

⁴ دانشگاه آزاد اسلامی

⁵ دانشگاه ازاد اسلامی، رودهن

⁶ دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

چکیده

مقدمه: یکی از مشکلات و ناراحتی‌های روانی شایع بین فرزندان شاهد و ایثارگر، افسردگی و وجود نشانه‌های آن است. هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان گروهی فعال‌سازی رفتاری برکاهش علائم افسردگی و اجتناب شناختی ـ رفتاری دانشجویان فرزند شاهد و ایثارگر بود. روش: در یک طرح آزمایشی از نوع پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل، تعداد 30 نفر به‌صورت نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه درمان فعال‌سازی رفتاری و گروه کنترل قرار گرفتند. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانشجویان خانواده‌های شاهد و ایثارگر دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز بود. ابزارهای مورد استفاده، پرسشنامۀ افسردگی و پرسشنامۀ اجتناب شناختی ـ رفتاری بود. داده‌ها نیز به کمک تحلیل کواریانس چندمتغیره تحلیل شد. نتایج: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که درمان فعال‌سازی رفتاری بر کاهش علائم افسردگی (0/01>F=11/26,P) و اجتناب شناختی ـ رفتاری (F=7,P

کلیدواژه‌ها

درمان‌گروهی فعال‌سازی رفتاری

افسردگی

اجتناب شناختی ـ رفتاری

20.1001.1.25885162.1395.7.28.6.6

آزاد، حسین (1379)، روان‌شناسی مرضی، تهران: انتشارات بارنگ.
حمدیه، مصطفی و شهیدی، شهریار (1387)، اصول و مبانی بهداشت روانی تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت)، چاپ سوم.
خاقانی‌زاده، مرتضی و سیرتی، مسعود (1383)، بررسی مشکلات ایثارگران، پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تهران.
گیلبرت، پاول (1389)، غلبه بر افسردگی، ترجمۀ سیاوش جمالزاده، تهران: انتشارات رشد.
Armento, M. E., & Hopko, D. R. (2009). Behavioral activation of a breast cancer patient with coexistent major depression and generalized anxiety disorder. Clinical Case Studies, 8(1), 25-37.
Ataei S, Fata L, Abhari Ahmadi SA. (2013). Rumination avoidance of cognitive - behavioral depression in people with social anxiety disorder: comparison of two floors and spectral class perspective, Journal of Psychiatry and Clinical Psychology. 19 (4): 283-295. [Full Text in Persian]
Beck, A. T., Steer, R. A., & Carbin, M. G. (1988). Psychometric properties of the Beck Depression Inventory: Twenty-five years of evaluation. Clinical psychology review, 8(1), 77-100.
Blalock, J. A., & Joiner, T. E. (2000). Interaction of cognitive avoidance coping and stress in predicting depression/anxiety. Cognitive therapy and research, 24(1), 47-65.
Cuijpers, P., van Straten, A., Andersson, G., & van Oppen, P. (2008). Psychotherapy for depression in adults: a meta-analysis of comparative outcome studies.
Dimidjian, S., Barrera Jr, M., Martell, C., Muñoz, R. F., & Lewinsohn, P. M. (2011). The origins and current status of behavioral activation treatments for depression. Annual Review of Clinical Psychology, 7, 1-38.
Dimidjian, S., Hollon, S. D., Dobson, K. S., Schmaling, K. B., Kohlenberg, R. J., Addis, M. E., ... & Atkins, D. C. (2006). Randomized trial of behavioral activation, cognitive therapy, and antidepressant medication in the acute treatment of adults with major depression. Journal of consulting and clinical psychology, 74(4), 658.
Ekers, D., Webster, L., Van Straten, A., Cuijpers, P., Richards, D., & Gilbody, S. (2014). Behavioural activation for depression; an update of meta-analysis of effectiveness and sub group analysis. PloS one, 9(6), e100100.
Fabry, M ; Aubry, J. (2006). Impact of the life goals group therapy program for depurative patients: An open study. Journal of Affective Disorders. 93(8):253–257.
Ferster, C. (1973). A functional analysis of depression. American psychologist, 28(10), 857.
Goudarzi N. (2006). The Effectiveness of Group Contracting and Behavioral Activation Therapy for the treatment of opioid use disorders. Health Psychology PhD thesis, Tehran University. [Full Text in Persian]
Jacobson NS, Dobson KS, Truax PA, Addis ME, Koerner K, Gollan JK, Gortner E, Prince SE. (1996). A component analysis of cognitive-behavioral treatment for depression. Journal of consulting and clinical psychology. 64(2):295.
Jacobson, N. S., Martell, C. R., & Dimidjian, S. (2001). Behavioral activation treatment for depression: Returning to contextual roots. Clinical Psychology: science and practice, 8(3), 255-270.
Jalili A. (2006). Effectiveness in reducing depressive symptoms and behavioral activation therapy in reducing the impact of dysfunctional attitudes. Thesis MA in Clinical Psychology, Institute of Psychiatry Tehran. [Full Text in Persian]
Kaplan, H., & Saduk, B. (2003). Summary of psychiatry, behavioral science and clinical psychiatry. Trans. Purafkary, (10th).
Leahy RL, Holland SJ, McGinn LK. (2011). Treatment plans and interventions for depression and anxiety disorders. Guilford press.
Lejuez, C. W., Hopko, D. R., & Hopko, S. D. (2011). Ten year revision of the brief behavioral activation treatment for depression(BATD): revised treatment manual (BATD-R). Behavior Modification, 35 111-161.
Lejuez, C. W., Hopko, D. R., Acierno, R., Daughters, S. B., & Pagoto, S. L. (2011). Ten year revision of the brief behavioral activation treatment for depression: revised treatment manual. Behavior modification, 35(2), 111-161.
Manos, R. C., Kanter, J. W., & Busch, A. M. (2010). A critical review of assessment strategies to measure the behavioral activation model of depression. Clinical psychology review, 30(5), 547-561.
Martell, C., Addis, M., & Dimidjian, S. (2004). Finding the Action in Behavioral Activation: The Search for Empirically Supported Interventions and Mechanisms of Change.
Mazzucchelli TG. (2014). Behavioural activation interventions for depression and well-being (Doctoral dissertation, Curtin University of Technology, School of Psychology and Speech Pathology).
Ottenbreit, N. D., & Dobson, K. S. (2004). Avoidance and depression: the construction of the Cognitive–Behavioral Avoidance Scale. Behaviour research and therapy, 42(3), 293-313.
Rajabi GR, Attari Y, Haghighi J. (2001). Factor analysis of the questionnaire Beck (BDI-21) on the male student Shahid Chamran. 3 (8): 49- 66. [Full Text in Persian]
Ritschel, L. A., Ramirez, C. L., Jones, M., & Craighead, W. E. (2011). Behavioral activation for depressed teens: A pilot study. Cognitive and Behavioral Practice, 18(2), 281-299.
Slavich, G. M., & Irwin, M. R. (2014). From stress to inflammation and major depressive disorder: A social signal transduction theory of depression. Psychological bulletin, 140(3), 774.